◄ Πίσω

17 Νοέμβρη 1973

 

17 Νοέμβρη 1973

 

Δείτε ένα σύντομο και συνοπτικό χρονικό για το Πολυτεχνείο για να θυμηθείτε όσα γνωρίζετε και να ξεκινήσετε να ξετυλίγετε το νήμα της Ιστορίας....

 

 

 

12.410 και 1 τριαντάφυλλα

 

 

 

 

Η Συγκέντρωση της ΕΦΕΕ, Διονύσης Σαββόπουλος

 

 

Οι νεκροί του Πολυτεχνείου, Προσκύνημα

 

Το σχολείο μας βρίσκεται στην οδό Σπύρου Μουστακλή. Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε άραγε ποιος ήταν ο ηρωικός ταγματάρχης; Κάντε κλικ στη φωτογραφία του για να μάθετε!

 

 

 

Το "σφαγείο" της οδού Μπουμπουλίνας 18

 

«… Από εκεί και πέρα άρχισε μία περίοδος ανακρίσεων άλλου τύπου, εξοντωτικές, αϋπνίες, αυστηρά απομόνωση, που σήμαινε ότι σε ένα κελί δεν έπινες νερό, δεν έτρωγες, δεν έβγαινες για τις σωματικές σου ανάγκες. Και βεβαίως η επίσκεψη επάνω στην περίφημη ταράτσα.[…] Εκεί ήταν το λεγόμενο πανηγύρι το λέγανε. Το λέγανε το πανηγύρι. Εκεί ήταν πιο συστηματικά τα βασανιστήρια. Δηλαδή ενώ στα Νταμάρια ήτανε κάποιοι άνθρωποι που κτυπούσαν, κλωστάγανε και είχες την αίσθηση ότι μπορείς και να τους αντιμετωπίσεις, εκεί άρχισαν πιο συστηματικά. Ήταν ο πάγκος, ήταν το δέσιμο πάνω στον πάγκο να είσαι ακίνητος. Ήτανε τα νερά που σου ρίχνανε και δεν μπορούσες να αντιδράσεις, και η φάλαγγα η κανονική που είναι αυτό το κτύπημα στα πέλματα με ματσούκια. Φαντάζομαι, δεν τα είδα. Το σκοτάδι, οι πατσαβούρες που ήταν πίσω που σου ρίχνανε».

Κίτυ Αρσένη

Εκτός από την Κίττυ Αρσένη εκεί φυλακίζεται και ο Ανδρέας Λεντάκης. 

«Εδώ έφεραν και τον Ανδρέα. Μόλις τον πιάσανε τον βάλανε στο δίπλα δωμάτιο και πρόλαβε να μας ρωτήσει: ‘Βαράνε πολύ;’. Κι εμείς τότε δεν προλάβαμε να του απαντήσουμε. Μόνο αρχίσαμε το τραγούδι. Περιμέναμε την ώρα που θα τον ανεβάζανε επάνω, τραγουδάγαμε και του χτυπάγαμε συνθηματικά στον τοίχο. Τον ξεπροβοδίζαμε…
Είχε πάθει τρεις διασείσεις. Δεν ξέραμε πώς θα ξανακατέβαινε κάτω. Τα τρανζίστορ άρχιζαν να παίζουν στη διαπασών. Το βασανιστήριο ήταν σίγουρο. Τίποτα δεν μπορούσε να το εμποδίσει. Κι όμως υπήρχε μια μάχη που θα δινόταν. Στην πρώτη γραμμή του πυρός.
Τον ανέβασαν και τον κρατήσανε μέχρι να ξημερώσει. Όλο το βράδυ είμαστε μαζί του. Σε μια στιγμή έπαψαν να ακούγονται χτυπήματα ή μοτοσικλέτα… και ακούγαμε μόνο ουρλιαχτά. Τότε δεν αντέξαμε.
Η Χρυσή έβαλε υστερικές φωνές και η Αριάδνη τιναζόταν από σπασμούς. Εγώ έλεγα και ξαναέλεγα δυνατά: ‘Να πεθάνει! Να πεθάνει! Να μην βασανίζεται άλλο!’.
Ακούγαμε τα νερά που του ρίχνανε και το κιούπι που ανεβοκατέβαινε. Τα ξημερώματα ακούστηκε: ‘Φτάνει, δεν θα αντέξει άλλο!’. Τότε πέσαμε και εμείς να κοιμηθούμε. Όταν την άλλη μέρα κοιτάξαμε από την τρύπα του δωματίου του είδαμε ένα μάτσο κρέας ματωμένο. Όταν ο Ανδρέας μας ξανακοίταξε με το παραμορφωμένο πρόσωπό του ανάμεσα στα αίματα και στα γένια, χαμογελούσε, τους είχε νικήσει
».

Τα γενέθλια, Ζωρζ Σαρή

Ο κώδικας επικοινωνίας που επινοούν ο Λεντάκης με τον Μίκη Θεοδωράκη και άλλου συλληφθέντες περιγράφεται στο «Σφαγείο» από τα Τραγούδια του Αντρέα.

«Το μεσημέρι χτυπάνε στο γραφείο, 
μετρώ τους χτύπους, το αίμα μετρώ.
Είμαι θρεφτάρι, μ' έχουν κλείσει στο σφαγείο, 
σήμερα εσύ, αύριο εγώ.
Χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Ανδρέα, 
μετρώ τους χτύπους, τον πόνο μετρώ.
Πίσω απ' τον τοίχο πάλι θα 'μαστε παρέα 
Τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ,
που πάει να πει σ' αυτή τη γλώσσα τη βουβή, 
βαστάω γερά κρατάω καλά».

Το σφαγείο, Μίκης Θεοδωράκης

Τα βασανιστήρια και η Μπουμπουλίνας έμειναν από τότε δύο άρρηκτα συνδεδεμένες λέξεις. Οι συλλήψεις γίνονταν συνήθως νύχτα και στην πλειονότητά τους χωρίς εντάλματα. Πολλοί μάλιστα συλλαμβάνονταν χωρίς να τους απαγγελθεί κατηγορία και κρατούνταν στην Ασφάλεια για μέρες ή μήνες, προληπτικά με τη δικαιολογία πως έπρεπε να δώσουν «διευκρινήσεις».Στο σύγχρονο κολαστήριο στο οποίο ανακρίνονταν χιλιάδες συλληφθέντες οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν οι βασανιστές της Ασφάλειας ήταν: σωματική κακοποίηση, ξύλο, φάλαγγα, αυστηρή απομόνωση σε άθλιες συνθήκες, εκφοβισμός, ταπείνωση, εικονικές εκτελέσεις, ηλεκτροσόκ με τη συμμετοχή ιατρικού προσωπικού που υπηρετούσε τη χούντα.

Συμφωνα με μαρτυρίες εκείνη την περίοδο οι ήχοι της ταράτσας ανατριχιάζουν ολόκληρη την γειτονιά ενώ η βιαιότητα των βασανιστηρίων είναι τέτοια ώστε 22 άτομα πέθαναν κατά τη διάρκεια της κράτησης τους και άλλα 21 λίγες μέρες ή μέσα σε ένα χρόνο από τότε που αποφυλακίστηκαν.Η κτηνωδία της οδού Μπουμπουλίνας αποτυπώθηκε στους τίτλους των εφημερίδων μετά την πτώση της δικτατορίας και κατά τη διάρκεια των δικών των βασανιστών.

Στην μαρτυρία του Π. Κοροβέση για τους βασανιστές του αναφέρεται: «Είχαν την έκφραση ανθρώπου που αγόραζε καινούργιο ρούχο ή τηλεόραση. Το γλεντάγανε».

 

Όταν οι βασανιστές βρέθηκαν στο εδώλιο του δικαστηρίου αντέκρουσαν όλες τις κατηγορίες που είχαν ειπωθεί εις βάρος τους και δήλωσαν ότι έκαναν απλά το καθήκον τους.Παρά τις μαρτυρίες των θυμάτων και τα σημάδια στα κορμιά τους κανένας αστυνομικός της Ασφάλειας δεν έδειξε μετανοημένος. Ούτε ένας δεν παραδέχτηκε έστω μια πράξη βίας…

 

Θα ακούτε συχνά πως η Χούντα έκανε και πολλά καλά... Δεν είναι ψέμα. Έφτιαξε δρόμους, Έκανε σπουδαίες γιορτές, διοργάνωνε συχνά ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ο στόχος δεν ήταν όμως να διασκεδάσει ο λαός αλλά να τον κρατούν ικανοποιημένο ώστε να μην εξεγερθεί. Ακριβώς όπως έκαναν και οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες ( για να θυμηθείτε τι σημαίνει  η έκφραση "άρτος και θεάματα" πηγαινετε στο Βιβλίο της Ιστορίας σας στη σελ 18).

Κάποιοι άνθρωποι, όπως συμβαίνει παντού και πάντα στις δύσκολες εποχές προτίμησαν να εστιάσουν στα καλά αυτά, να κοιτάζουν τη δουλίτσα τους και να μην ανακατεύονται με όσους αντιδρούσαν στο καθεστώς της χούντας. Οπως ο έντιμος κυρ Παντελής, που σαν τον μέρμηγκα μάζευε και μάζευε τη σοδειά του...

 

Έντιμε άνθρωπε, κυρ Παντελή, Πάνος Τζαβέλας

Ο μέρμηγκας, Μάνος Λοϊζος

 

 

                Πολυτεχνείο ΄73 χαρακτικά και ποιήματα
                   Παρουσίαση: Πόπη Κανάκη Χαραλαμοπούλου 

 

Πάλης ξεκίνημα, στίχοι: Αλέκος Παναγούλης, μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

 

Παρακολουθήστε το χρονικό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και των γεγονότων που οδήγησαν σ' αυτό, μέσα από το φακό του Παντελή Βούλγαρη.

 

 

 

 

Όταν σφίγγουν το χέρι, στίχοι: Γιάννης Ρίτσος, μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

 

Μπορείτε εδώ να παρακολουθήσετε μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων των γεγονότων του Πολυτεχνείου από το αρχείο της ΕΡΤ.

 

 

 

Το προσκύνημα

 

Διαβάστε το αφιέρωμα του ένθετου "Επτά ημέρες"  της "Καθημερινής" για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.

 

 

 

 

 

Το Πολυτεχνείο μέσα από το φακό Ελλήνων και ξένων οπερατέρ από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ.

 

 

Το μεγάλο μας τσίρκο

Η σύλληψη της Τζένης Καρέζη για τη θεατρική παράσταση "Το μεγάλο μας τσίρκο"

 

Δείτε το δραματοποιημένο ντοκυμαντέρ "Γράμματα στο Μέλλον" από την Εκπαιδευτική τηλεόραση.

 

 

 

Λογοτεχνικό αφιέρωμα στη Μακρόνησο.

Το Κολαστήριο της Μακρονήσου

 

 

Η δικτατορία, το Πολυτεχνείο, η Μακρόνησος μέσα από την Τέχνη

Η Μακρόνησος μέσα από τα τα χαρακτικά του Γιώργου Φαρσακίδη.